Grzegorz Pluta – perkusja
Patyr – gitara basowa
Gościnnie:
Piotr Łyszkiewicz – klarnet, saksofon, elektronika
"This Is Dark Fun"
Wydawca: Audiocave (2024)
Tekst: Jędrek Janicki
Grzegorz Pluta – perkusja
Patyr – gitara basowa
Gościnnie:
Piotr Łyszkiewicz – klarnet, saksofon, elektronika
"This Is Dark Fun"
Wydawca: Audiocave (2024)
Tekst: Jędrek Janicki
Kilka lat przed jego śmiercią miałem okazję zostać zaproszony przez Tomasza Stańkę do jego mansardy na warszawskim Powiślu, aby porozmawiać o zbliżającym się festiwalu w Bielsku-Białej, którego był organizatorem. Tomasz nie był w wyśmienitym nastroju, gdyż w ramach obowiązków festiwalowych udzielał tego dnia wielu wywiadów, które go zmęczyły, a nawet rozdrażniły. Dziennikarze, którzy go odwiedzali, bywali mało zorientowani w jazzie, ale za to olśnieni celebryckim statusem artysty. Pytali o dywany w jego mieszkaniu, nie zwracając uwagi na muzykę płynącą cicho z głośników. A grał akurat jego ulubiony trębacz, Charles Tolliver, którego miałem szczęście rozpoznać. Lód został przełamany.
Rozmowa potoczyła się swobodnie dalej, na różne tematy, a jeden wątek miał poniekąd związek z Tolliverem. Tolliver żyje, ale nagrywa już rzadko, zresztą któż go dziś słucha, któż pamięta czy docenia jego geniusz? W tym momencie Stańko zadał nam (byłem w towarzystwie Rocha Sicińskiego i Piotrka Gruchały) retoryczne pytania: czy ludzie będą pamiętali moją muzykę i jak ją będą pamiętali? Nie był pewien ani jednego, ani drugiego. W tej samej rozmowie wyraził też pewną wątpliwość co do swojego talentu. Wspominał okres, gdy mieszkał w Nowym Jorku i kiedy zdał sobie sprawę, jak wielu jest tam wybitnych muzyków, wręcz genialnych, "grających niemal na każdym rogu", którym jednak nigdy nie będzie dane zaznać uznania czy sławy.
Dlaczego przywołuję to spotkanie? Bo zastanawiam się jak odebrałby fakt, że prawie 6 lat po jego śmierci jest nie tylko pamiętany, nie tylko słuchany, ale że pozostaje niezastąpiony. Przedmioty, których dotknął czy używał, nabrały magicznego charakteru, co miałem okazję obserwować na odbywającym się kilka dni temu - 19 czerwca 2024 roku - w warszawskim klubie Pardon, To Tu koncercie combo Tomasza Dąbrowskiego z materiałem z jego najnowszej płyty zatytułowanej "Better". W pewnym momencie Dąbrowski pokazał piękną, błyszczącą delikatnie złotem trąbkę, potwierdzając, że jest to instrument należący niegdyś do jego wielkiego imiennika. Patrzył na to z trzeciego rzędu przysłuchujący się koncertowi - w towarzystwie Doroty Miśkiewicz - Marcin Wasilewski. Nie wiem, co sobie o tym myślał, ale wiem, że gdy przysłuchujemy się muzyce na "September Night" - nagranej podczas koncertu w monachijskiej Muffathalle 9 września 2004 roku z muzykami tworzącymi dzisiaj trio Marcina Wasilewskiego - jeszcze lepiej rozumiemy, jak wielką częścią geniuszu Stańki była umiejętność znalezienia odpowiednich dla skali jego talentu współpracowników. Trio wspomnianego wyżej Wasilewskiego, wraz z grającymi na kontrabasie Sławomirem Kurkiewiczem i na perkusji Michałem Miśkiewiczem, to od kilku dekad wyznacznik najwyższych standardów jazzowego grania na żywo. Tej coraz rzadziej spotykanej sztuki, gdy szczególnie w czasach pocovidowych, mieliśmy wysyp wybitnych nagrań studyjnych, które jednak nigdy nie miały okazji wybrzmieć na żywo, a jeśli wybrzmiewały, to często rozczarowywały.
A zatem "September Night" jest muzyką najwyższej jakości, której pomimo upływu dwóch dekad od jej nagrania, nie tylko nie dotknął ząb czasu, ale wręcz dodał jej mocy. Jest też okazją do przypomnienia, co stanowiło o unikalnym charakterze tego artysty: nieustannym kwestionowaniu swojej roli, tego, co się chce powiedzieć, szukaniu nowych kontaktów, nowych inspiracji, nie tylko muzycznych, gotowości by zaczynać wszystko od nowa, by nie tylko grać, ale żyć jazzem. Tej jego unikalnej właściwości nie odnajdziemy na tych starych nagraniach i jest to właściwie ich jedyna wada, dlatego tego ducha poszukiwań warto szukać wśród muzyków kontynuujących duchowe dzieło Maga z Krakowa. Zresztą warto tego elementu szukać nie tylko w jego muzyce, ale także w nas samych, jej słuchających.
"Unusual Music Box"
Wydawca: Immersive Sound (2024)
Tekst: Maciej Nowotny
Tytuł tej płyty, w tłumaczeniu na język polski, to "nietypowa pozytywka" i przyznaję, że słuchając zawartej na niej muzyki czułem się nieco jak dziecko. Gdy przed wielu laty, na przedwojennym kredensie u babci kolegi, nakręcaliśmy starą pozytywkę i słuchaliśmy walczyków czy marszów, które wydawały się jakby żywcem przeniesione z baśni Andersena, braci Grimm czy Ewy Szelburg-Zarembiny. To była jednym słowem magia, którą bardzo trudno jest odnaleźć będąc dorosłym człowiekiem, a jednak Pawłowi Dyyakowi i Jakbowi Kołodziejczykowi się udało! Odnaleźli tę bajkową niewinność muzyki słyszanej jakby po raz pierwszy i sprezentowali ją nam, słuchaczom. I szkoda by było z tak rzadkiego i pięknego daru nie skorzystać, prawda?
Dlaczego rzadkiego? Bo przecież nie tak często słyszymy muzykę nagraną przez duet marimby i wibrafonu, dwóch marimb czy wibrafonu i pochodzącego z Bliskiego Wschodu instrumentu o nazwie frame drum! Jeśli zatem ktoś lubi dźwięk tych instrumentów, a szczególnie wibrafonu i słuchał takich jego wirtuozów jak Milt Jackson, Gary Burton, Bobby Hutcherson czy - ostatnio - Joel Ross, to miękkie, czułe, delikatne dźwięki tego instrumentu uleczą jego zszargane nerwy i przyniosą wytchnienie starganej stresem duszy. Szczególnie, że chociaż program płyty jest zróżnicowany i pełno w nim utworów energetycznych, a nawet żywiołowych, to nie brakuje w nich olśniewającej wręcz piękności ballad. I właśnie w tych minimalistycznych, o transowym charakterze, miniarcydziełach ta muzyka błyszczy najpełniejszym blaskiem i dzięki nim tak trudno rozstać się z nią wyciągając płytę z odtwarzacza.
Podsumowując, ten projekt jest tak udany, że nie wyobrażam, aby nie był kontynuowany i jednocześnie wyrażam gorącą prośbę do organizatorów koncertów w Warszawie, aby zaprosili ten duet do stolicy, tak by słuchacze tacy jak ja, czyli szukający w muzyce jej terapeutycznego charakteru, mogli usłyszeć te dźwięki na żywo. Mam nadzieję do usłyszenia w Warszawie!
Nigdy nie zrozumiałem czemu tak chętnie utożsamia się samotność z nieszczęściem. Wszak to właśnie ona, a nie tandetna i sztuczna wspólnotowość przynieść może spokój i ukojenie. Czasami, a moim zdaniem nawet bardzo często, warto wyzbyć się tej niezrozumiałej chęci bycia akceptowanym przez innych i stanowienia części większej całości. Jak się gubić, to tylko w samotności…
Moim zdaniem tego właśnie typu tropem podąża duet Ekotonika na swojej najnowszej płycie "to get lost", wydanej w ramach nieocenionego dla poszukiwań twórczych labelu Antenna Non Grata. Skład ten tworzą grający na gitarze Mat Barski oraz grający na wszystkim innym Marcin „Karton” Karczewski. Tym razem panowie osadzili się w konwencji eksperymentalnego ambientu, dla którego dominantę stanowią pobrzmiewające noise’owymi inspiracjami pejzaże dźwiękowe. Słowami wytrychami używanymi przez krytyków i krytykantów opisujących tego typu aktywność dźwiękową jest „niepokojący”, tudzież „kojący”. Pech tych ekspertów polega na tym, że to get lost wywołuje reakcję znajdującą się dokładnie pomiędzy tymi dwoma wspomnianymi stanami. Muzyka ta niesie w sobie jednak niezwykły wręcz wymiar izolacyjny. Tak, tak, to nie zapowiedź konieczności zimowego ocieplania domu, lecz raczej specyficzna zdolność duetu Ekotonika do wprowadzania słuchacza w stan na podobieństwo medytacji. Jak się okazuje, przeżycie estetyczne nie jest wcale kwestią wspólnoty czy jakiejkolwiek aksjologii, lecz moim zdaniem jest ono wyłącznie skrajnie zindywidualizowaną relacją wytwarzającą się na jakże intymnej linii dzieło – odbiorca.
Odwołajmy więc wszystkie niezwykle ważne spotkania, zobowiązania i niecierpiące zwłoki zebrania. Zignorujmy trochę innych i wraz z duetem Ekotonika zagubmy się dźwiękowych pejzażach. Być może ubędzie nam przez to paru pseudo-znajomych, lecz strata to co najwyżej niewielka…