Michał Aftyka Quintet – „W Amoku”

Michał Aftyka Quintet

Michał Aftyka – kontrabas

Marcin Elszkowski – trąbka

Marcin Konieczkowicz – saksofon altowy

Tymon Kosma – wibrafon

Stefan Raczkowski – perkusja

Wydawca: Requiem Records (2026)

Tytuł płyty: „W Amoku”

Autor tekstu: Jędrek Janicki 

Podnoszenie ciężarów z kwintetem Michała Aftyki – w taki sposób w telegraficznym skrócie można byłoby podsumować najnowszą płytę tego zespołu. „W Amoku”, bo tak właśnie nazywa się to wydawnictwo, stanowi logiczną kontynuację wydanego w 2023 roku albumu „Frukstrakt”, będącego debiutem kwintetu. Co ciekawe, kontynuacja w tym wypadku oznacza zaskakujące rozwinięcie wątków, które na poprzedniej płycie były wyłącznie zasygnalizowane…

Obie płyty łączy ten sam skład, oprawa graficzna (w obu przypadkach stworzona w głównej mierze przez Stefana Raczkowskiego) oraz silne zrytmizowanie tworzonych struktur – wszak, jak słusznie zauważył grany przez Roberta de Niro genialny bukmacher Sam „Ace” Rothstein w finałowej scenie filmu „Kasyno”, „po co zmieniać coś, co dobrze funkcjonuje?”. Do tej dobrze sprawdzonej receptury panowie dodali jednak nowy element. Miejsce pewnej łagodności i delikatności debiutu zastąpiła zaskakująco duża jak na standardowy jazzowe dawka mroku i posępności. Pewnym przejawem zwiastującym nadejście dni czarnych była już kompozycja „Pożegnanie Słońca” z „Frukstraktu”. Na „W Amoku” za to ten wcześniej tylko zarysowany cień doprowadzony zostaje do pewnego rodzaju jazzowej skrajności. Najdobitniej wybrzmiewa to chyba w kompozycji „Ostatni śnieg”, której melodia staje się cichą zapowiedzią czegoś tajemniczego i wyjątkowo niepokojącego, a co swoje rozwiązanie znajduje w finałowej industrialno-noise’owej sekwencji. Ciężar tej płyty buduje również nie tylko zrytmizowanie frazy poszczególnych muzyków, lecz również jej silne zintelektualizowanie. Tym samym muzycy, świadomie, tudzież nie, to bez znaczenia, stawiają pytanie o, moim zdaniem, kulturowo ugruntowany prymat emocji w muzyce rozrywkowej (a taką jazz jednak jest). Co więcej, jak się okazuje, muzyka nie musi być wyłącznie swobodnym aktem twórczym i beztroskim sposobem wyrażania siebie – prawdę mówiąc, wyrażanie siebie przez innych bywa dla mnie często dość nużące.

Aftyka ze swoim zespołem stawiają pewne wyzwanie dla słuchacza – to nie jest kolejna płyta, która w tzw. liner notes w mniej lub bardziej udolny sposób opowiada o jakiejś dramatycznej historii artysty, której być może doświadczył. To mnie mało interesuje. „W Amoku” za to wciąga nas w świat, w którym, jak śpiewał pewien polski raper (a kolejny ten werset ostatnio odkurzył!), „latarnie wszędzie dawno zgasły”, a miejsce radosnego (i niejednokrotnie bezsensownego) wyrażania siebie zastąpiła niepokojąca refleksja. A to interesuje mnie bardzo.