Organ Spot,
Kajetan Galas – Kajetan Galas – organy Hammonda Szymon Mika – gitara Grzegorz Masłowski – perkusja Marcin Kaletka – saksofon
Tytuł: "Oitago"
Wydawca:Jazz Sound (2025)
Tekst: Szymon Stępnik
Organy Hammonda to
instrument o specyficznym brzmieniu, które zrewolucjonizowało brzmienie muzyki
nie tylko jazzowej, ale i rozrywkowej w ogóle. Kiedy Laurens Hammond konstruował
je jako tańszą alternatywę dla organów kościelnych, nie spodziewał się, że
kiedyś w przyszłości będą powstawać nawet muzea poświęcone temu wynalazkowi. Kajetan
Galas to polski wirtuoz tego instrumentu, który ze swoim zespołem „Organ
Spot” wydał płytę zatytułowaną „Oitago”.
Margo Zuber wraz trzema fenomenalnymi muzykami nagrali płytę zaczarowaną.
Albowiem słuchając jej powierzchownie, traktując jako ładne tło dla sobotniego shoppingu, niedzielnego sprzątania czy wieczornego grania w smartfonowe kulki popełnia się niewybaczalne marnotrawstwo emocjonalne. Wszakoż, gdy pozwolimy Margo Zuber i jej grupie przemówić do siebie pełnym głosem, kiedy potraktujemy ich poważnie, gdy wsłuchamy się w tę płytę zaczynają się czary: muzyka porywa, a słowa łatwo trafiają na szybką ścieżkę do naszych serc i dusz. A jeśli do tego żyjemy szybko w zgiełkliwym wielkim mieście ta płyta może wskrzesić iskrę życiowej rewolucji, aby nie powiedzieć rewolty.
Bo „Cisza” Margo Zuber to taki hamulec ręczny zaciągnięty w pełnym biegu.
Płytę otwiera Mateusz Pałka na fortepianie i tylko dla tego fenomenalnego, delikatnego jak mgiełka początku utworu tytułowego warto zatrzymać się i tę płytę słuchać. Pan Mateusz, samotnie, przez minutę i piętnaście sekund powolutku, cierpliwie wydobywa zespół z ciszy, z pustki, z nicości. Muzyka wyłania się tutaj jak postaci z obrazów Caravaggia. Drugi utwór to "Mów do mnie", wolniutka bossa, narzucająca mimowolne skojarzenie z pamiętną „Sambą przed rozstaniem” Hanny Banaszak. W następnych, bluesowym „Niepokoju” czy „Przebudzeniu” uwagę przykuwa moc organów Hammonda, genialnie poprowadzonych przez Kajetana Galasa. I tu ciekawostka: zespół zrezygnował z basu. Jego rolę przejęły właśnie „hammondy”. Połączenie ze sobą organów Hammonda – grających jednocześnie partię basu – z fortepianem, jest unikatowym rozwiązaniem. Jest to pierwszy zespół w Polsce, który występuje w takim zestawieniu instrumentalnym. I wszystko to doskonale się zazębia. Dobre słowo należy się też melodyjnej perkusji – na przykład w „O Tobie” Grzegorz Pałka popisowo buduje na perkusji finezyjną i pogmatwaną strukturę „pod” głosem Margo Zuber, zaś na całej płycie jest idealnie wycofany, taki doskonały człowiek drugiego planu, na którym opiera się cała konstrukcja. No i najtrudniejszy instrument. Marta Kula, krytyczka muzyczna z Radia 357 napisała w książeczce do płyty: „Najważniejszy jest jednak na nim głos. W przypadku Margo Zuber jest to głęboki, ciepły alt o barwie niemal stworzonej do śpiewania jazzu.” Jak to mówią: ujęte w punkt.
Kluczową kompozycją „Ciszy” jest według mnie kończąca płytę (wprawdzie ostatni jest standard „Pork Pie Hat”, ale to bonus track, ukłon w stronę klasyki) „Bezmyślna pogoń”. Wbrew nastrojowej i łagodnej formie jest to piosenka wyzwanie, piosenka prowokacja, prawdziwy protest song, mocne oskarżenie rzucone przez autorkę tekstów - Margo Zuber - ku przeskalowanemu światu. Zuber pyta w tekście: gdybyś w przyszłość zajrzeć mógł, czy miałbyś dość odwagi, aby ujrzeć, gdzie nas ta bezmyślna pogoń doprowadzi? Ilu z nas mogłoby być adresatami tego pytania (rzecz jasna pod warunkiem, że potraktujemy je poważnie)?
Muzyka - skomponowana w większości przez Margo Zuber lub przez duet Zuber/Galas – płynie przez całą płytę spokojnie, bez pośpiechu. Skłania do kontemplacji i pasuje idealnie do tekstów, a te mówią o współistnieniu, samotności, miłości, nadziei, a przez całą płytę przewija się motyw rozhuśtanego i rozpędzonego, a przez to pustego, życia. Wydaje mi się, że debiutancka dla Margo Zuber „Cisza” ma ambicję istotnie wpływać na odbiorcę, zostawiać w nim swój ślad, odrzucając entertajmentowy sztafaż.
"W sieci dźwięków" to cykl siedmiu różnorodnych koncertów zorganizowanych przez Fundację Generator Sztuki, w wykonaniu jazzowych muzyków ze Szczecina, Berlina, Poznania, Krakowa i Warszawy, oraz szkolenie on-line z zakresu korzystania ze współczesnych mediów dla zaangażowanych w projekt artystów. Koncerty odbywały się w formie tradycyjnej w klubie Jazzment i były dostępne za darmo dla wszystkich zainteresowanych. Łącznie w cyklu wzięło udział 25 muzyków. W każdym koncercie w klubie Jazzment wzięło udział co najmniej 50 osób, a transmisje on-line oglądano już łącznie ponad 12000 razy.
"Kind Of Blue"
Tytuł koncertu został przez wykonawców potraktowany metaforycznie. Nie była to bowiem prezentacja utworów z kultowej płyty Milesa Davisa. Jedyne nagranie z tego albumu - "Blue In Green" - pojawiło się dopiero jako bis. Chociaż echa jazzowej płyty wszechczasów można odnaleźć w doborze repertuaru: kluczem do skonstruowania programu były blues i szeroko rozumiane powiązania z Milesem. Kwartet w składzie: Joanna Gajda - fortepian, Bartosz Świątek - kontrabas, Marcin Rakowski - instrumenty perkusyjne i Krzysztof Kołłątaj - perkusja, rozpoczął więc od "Blue Skies" Irvinga Berlina. Jako kolejny utwór pojawił się "Tokyo Blues" Horacego Silvera, z atrakcyjnym fragmentem duetowej konwersacji perkusji i perkusjonaliów. Popisy tych instrumentów ubarwiły również "Blue Bossę" Joe’go Hendersona i finałowy "No More Blues". Z kolei kontrabas znalazł pole do solowej prezentacji w "Memories Of Tomorrow" Keitha Jarreta, utworze znanym między innymi z solowej interpretacji wybitnego pianisty na płycie "Köln Concert". Program uzupełniła jeszcze kompozycja "When Sunny Gets Blue" z intrygującym duetem fortepianu i kontrabasu.
"Jobim & Gilberto"
Antonio Carlos Jobim i Joao Gilberto oraz oczywiście bossa nova byli bohaterami kolejnego koncertu cyklu. Wśród zaprezentowanych utworów znalazły się klasyki gatunku, którego prekursorami byli dwaj wspomniani artyści. Kwartet w składzie Maja Koterba - wokal, Michał Starkiewicz - gitara, Paweł Grzesiuk - akustyczna gitara basowa i Andrzej Janusz - instrumenty perkusyjne, z dopasowanym do stylistyki instrumentarium wykonał więc "Corcovado", "Desafinado", "'S Wonderful", "Caminhos Cruzados", "One Note Samba", "Once I Loved" i "Aqua de Beber". W programie pojawiła się również polska piosenka "Spoza nas" z repertuaru Mietka Szcześniaka, z wplecionym w tekst wierszem ks. Jana Twardowskiego. Koncert zamknął wybór najoczywistszy z oczywistych, czyli powszechnie znana i uwielbiana "The Girl From Ipanema". Warto podkreślić, że obok wokalu prezentowanego w trzech językach, również instrumentaliści wzbudzili aplauz publiczności prezentacją swoich umiejętności w rozbudowanych kilkuminutowych interpretacjach.
"Jazz'N'Dance"
Nie zawsze pamiętamy o tym, że jazz był muzyką do tańca. O fakcie tym przypomina kolejny z koncertów cyklu. Taneczną stronę jazzu przybliżył widzom kwartet w składzie: Tomasz Licak - saksofon, Michał Starkiewicz - gitara, Kajetan Galas - organy hammonda oraz Krzysztof Szmańda - perkusja. Po raz kolejny zestaw instrumentów świetnie dopasowano do charakteru programu. I chociaż nikt spośród publiczności nie zerwał się do tańca, to bez wątpienia udało się muzykom - kolokwialnie mówiąc - rozbujać atmosferę na sali. Podobnie do wcześniejszych koncertów usłyszeć mogliśmy dość nieoczywisty wybór utworów, tym razem zinterpretowanych jako "taneczne". W programie znalazły się więc między innymi "Money In The Pocket" Nata Adderleya, "Do Like Eddie" Johna Scofielda, ale także kompozycja "Dansevise", która w roku 1963 reprezentowała Danię na Festiwalu Eurowizji. Zespół sięgnął również po muzykę autorstwa Michała Starkiewicza, prezentując utwór "Pod Nóżkę", który znalazł się na debiutanckiej płycie grupy The Beat Freaks, współtworzoną między innymi właśnie przez Michała Starkiewicza oraz Tomasza Licaka.
"Future Jazz - Impro Session"
Intrugujący cykl koncertów zamknęła kolejna sesja improwizowana, tym razem opisana jako jazz przyszłości - Future Jazz. I już na samym początku mogę zdradzić, że było to spotkanie równie intrygujące, co zaprezentowana wcześniej sesja "Jazz & Tradycja". Sekstet, który wystąpił podczas finałowego koncertu, zagrał ze sobą w tym składzie - jak to zostało zaanonsowane - po raz pierwszy. Przed kamerą (występ odbył się bez udziału publiczności) zaprezentowali się: Grzegorz Tarwid - instrumenty klawiszowe, Tomasz Licak - saksofon, Wojciech Jachna - trąbka, Michał Starkiewicz - gitara, Ksawery Wójciński - kontrabas oraz Krzysztof Szmańda - perkusja, czyli grupa muzyków należących do czołówki sceny improwizowanej, imponujących doświadczeniem. Dobrze się rozumiejących także dlatego, że grających wspólnie w innych zespołach - ot, żeby wymienić chociażby The Beat Freaks (Starkiewicz i Licak) czy też Sundial Trio (Tarwid, Jachna i Szmańda). A zaprezentowali się fantastycznie, zabierając słuchaczy w ponad godzinną, nieprzerwaną, hipnotyzującą muzyczna podróż. Doceniając wszystkie mainstreamowe odsłony cyklu, które oglądałem z dużą przyjemnością, muszę jednak stwierdzić, że to obie improwizowane części wywarły na mnie największe wrażenie.
This is the third album as a
leader by Polish Jazz cellist/composer (and now also guitarist) Krzysztof
Lenczowski, primarily known as a member of the superb Atom String Quartet, but
with a rich and exciting recording legacy of dozens of albums by top Polish
artists. This album finds him in an exciting organ trio format with the
wonderful organist Kajetan Galas and drummer Bartek Staromiejski. The album
presents ten original compositions, all by Lenczowski.
The music is absolutely
delightful, like a ten-course meal in a tree-star Michelin restaurant. Each and
every of those compositions is completely different and the diversity is simply
astounding, including Classical Music, Rock, Prog, Fusion, World and other influences,
skillfully exploited to create a dazzling kaleidoscope of sounds.
It is hard to believe that all
this music is performed by just three instrumentalists, which emphasizes their individual
skills and talents. Lenczowski is a brilliant cellist of course but here he
demonstrates amazing scale of different sounds he is able to create on his
cello. Galas, whom I have been following closely for a few years now, is a
stunning talent, able to express a myriad of feelings using the keyboards. Staromiejski
adds his robust drumming to drive the music steadily through the rapid turns
and twists and frequent mood changes with sensitivity and skill.
It is very difficult to accurately
define this music stylistically, and for luck of a better term, it would
probably be best described as Jazz-Rock Fusion, although that might not do the
music justice, as it is way more rich in textures than what usually passes as
Fusion. The leagues of Prog fans should also feel perfectly comfortable with this
music, as in fact should all lovers of ambitious melodic music, full of
surprising vistas and virtuosic performances.
There are very few musicians
today, who can match Lenczowski’s compositional ingenuity and chameleonic
cross-genre and cross-idiom approach. A retrospective glance at his recorded
legacy so far is already highly impressive, and one can never guess what he
will come up with next - which of course is one of his many virtues. Overall this is an absolute gem
of an album, which a great appeal to all Artistic souls out there, of all ages
and all musical affiliations. I can’t imagine anybody not loving this music,
and if they don’t I am really sorry for them.
This is an album by the veteran Polish Jazz bassist/composer/educator Jacek Niedziela-Meira which his debut album as a guitar player, recorded in a classic guitar trio setting with Hammond player Kajetan Galas and drummers Łukasz Żyta or Grzegorz Pałka. The album presents nine tracks, two of which are original compositions by the leader, six are standards and one is a Polish Pop song. The music was recorded at the excellent Studio Tokarnia and offers a wonderful classic Blue Note sound.
For people familiar with the
Polish Jazz scene this album comes of course as a surprise, as a result of the
decision by the leader to switch instruments, but the result is very
satisfying. The sound and material are based on classic model set by American
Hammond player Jimmy Smith and his trio, which included among others guitarists
also the superb guitar Master Kenny Burrell, who serves as an obvious influence
on the leader.
The conservative mainstream Jazz
approach, going back s few decades in the history of the Jazz idiom, could be
pretty disastrous musically, but in this case it is a fresh breath of air,
which proves that well played mainstream Jazz still sounds solid, beautiful and
enjoyable in spite of the passing time. Niedziela-Meira turns out to be
a very talented and technically proficient classic/old style Jazz guitar
player, who emphasizes the clarity of the tone and precision of the notes like
a true pro. His sound does follow the example set by the Jazz guitarists form
the 1950s/1960s almost exactly, but with a fresh vigor and fluidity.
Galas is of course an absolute
marvel with his Hammond
bringing back fond memories of the glory of this beautiful instrument. His
improvisations, always melodic and coherent and yet often surprisingly
sophisticated, are an absolute sensation and are alone worth having this album.
Both alternating drummers keep the time like clockwork, which for this kind of
music is exactly what the doctor prescribed.
Overall this is a very pleasant
album, which reproduces the mood and sound going back half a century, but
offers a rejuvenated perspective on the guitar trio format, which is almost
completely absent from the contemporary Jazz scene. Full of wonderful music and
excellent musicianship, this album is fun from start to end for listeners who
like this period of Jazz. For guitar and Hammond
connoisseurs, this is a must of course!
This is the debut album by Polish Jazz trumpeter/composer Patrycjusz Gruszecki, recorded in a trio format with organist Kajetan Galas and drummer Zbigniew Lewandowski. The album presents twelve original compositions, all by Gruszecki. The album was recorded at the RecPublica Studios and was engineered by Łukasz Olejarczyk, with the usual superb sonic quality.
The music is well behaved
mainstream Jazz, with solid compositions and great Swing/Groove feel, which
sways the listener's body involuntarily from start to finish. The compositions
are well structured, with the ballads being my personal favorites, but they
present a consistent and well weaved musical fabric. The unusual and
minimalistic lineup of trumpet/organ/drums works out perfectly and misses
nothing in order to sound round and complete.
All three musicians play
splendidly, as expected from Polish Jazz musicians. Personally the Hammond
Organ always steals the show for me, as it has been my favorite instrument for
over fifty years, but credit is due to the trio for their work as a unit,
combining their personal strengths. Gruszecki has a beautiful round sound on
trumpet and flugelhorn, but his improvisations are a bit withdrawn and
"controlled" at times, which suits this specific recording well, but
leaves the listener a bit hungry for more. Galas is superbly melodic and offers
great improvised parts with his work being irreproachable all the way through.
This is the third album I reviewed, which features his organ work, and he is
always perfectly right on the money. Lewandowski also plays excellently, being
solely responsible for the rhythmic pulsations of this music (supported by the
organ's bass pedals). His percussive feel is truly exquisite, precise and
outward virtuosic – something to learn from.
Overall this is a splendid
debut album, catering to the listeners on the lighter side of the Jazz
spectrum, but still excellent in every way, with an atypical lineup and sound,
which is fresh and very effective. Wholeheartedly recommended!
This is the debut album by the Polish Jazz ensemble called Yarosh Organ Trio, led by veteran drummer/composer Przemysław Jarosz with organist Kajetan Galas and saxophonist Tomasz Pruchnicki. Together they perform eight original compositions, all by the leader. The album was recorded live, judging by the audience reaction at the very end, although this is not specified on the artwork.
The
music is mostly melodic mainstream with occasional ventures into more ambitious
territory, but overall it is overtly accessible. I have always declared my
unconditional love for the Hammond B-3 organ with the Leslie speaker, and this
is what dominates the sound of this album, which of course makes it extremely
easy to be liked by yours truly. But beyond the Hammond
sound, the album presents a series of fine compositions, which are far from
trivial and the unusual amalgamation of saxophone, Hammond and drums is also intriguing.
Galas already
recorded a great album with his trio Organ Spot three years earlier and his
performances here are a clear proof of his progression as a player over time. Jarosz
has an extensive career as a recording artist and Jazz educator and Pruchnicki also
already made his mark on the local scene. Together as a trio they perform
spotlessly and together they present a well oiled music machine, which takes
the stage by storm.
Of
course this kind of music is not supposed to break any new background or revolutionize
the idiom; its sole purpose is to entertain and provide the listener with an
opportunity to have a great time, which is perfectly OK with me in this case. Hammond freaks should all
have a field day with this album!
The Hammond B-3 Organ is one of my all time favorite musical instruments, with endless reminiscences overflowing my mind every time the unique sound starts buzzing in the air. Scores of superb albums were recorded using the B-3 over the years, not only in Jazz but also in Rock of course, and hundreds of keyboardists used the instrument over the years, which in time achieved a legendary status. In addition, the Hammond B-3/guitar cooperation (in duos and trios mostly) has a fascinating tradition in Jazz from way back in the 1950s, which is still very much alive and kicking today. Therefore listening to this album was quite an emotional journey for me.
Organ Spot is a trio comprising
of three young Polish Jazz musicians: organist Kajetan Galas, guitarist Szymon
Mika and drummer Bartek Staromiejski. The album consists of seven tunes, five
of which are Jazz standards and two are originals, composed one each by Mika
and Galas. Not surprisingly the album was recorded at the excellent Studio Tokarnia
and engineered by the studio owner and himself a fellow Hammond "brother in arms" Jan
Smoczynski. The wonderful sound quality and ambience is one of the key factors
which makes this album such a sweet gem, as Studio Tokarnia has a wonderful
ability to create a truly
"retro" sound, which resembles classic Jazz recordings for such
legendary labels as Blue Note. Watch out for the worn-out LP gap between the
tracks in one case, which gives a hint as to the "retro" intensions
herein.
The performances by all three
trio members are spotless and incredibly well balanced. There are no ego trips
here and they all play together respectfully listening to each other and
supporting each other. Although the organ is obviously the center of attention on
this album, the listeners should definitely pay attention to the incredible
guitar parts, which are truly invigorating. Some great guitar players must be
smiling in Heaven hearing this stuff.
Musically this album is not
looking for innovation or breaking new ground; it's all about keeping a
wonderful tradition (sonically, stylistically and aesthetically) alive, and doing
it in a fresh and interesting way. This album is every inch as good as any similar
music produced anywhere else, which speaks for itself as far as the talents and
abilities of these young musicians are concerned. Having respect for the
tradition, studying and preserving it, are not self-understood these days and
are definitely something to be praised and appreciated. Overall this is as close to a
perfect mainstream Jazz album as it gets; it is honest, well played, sounds
great and most Jazz connoisseurs can enjoy it in full. Definitely a most
impressive debut!
