Kratisa Q is a new Wrocław-Gdansk-based quartet; there is not much information available about the members. All of them are young professional musicians. Sax player Dimitrios Hartwich-Vrazas is most likely responsible for a strong Greek ethos influence in the album's music; he also enjoys playing chess. Pianist Maja Babyszka adds a classic touch besides jazzy piano chops, and she explores Jungian psychology. Double-bassist Jan Jerzy Kołacki generates groovy bass vibes; he plays in the Wrocław Philharmonic NMF Orchestra and is interested in quantum physics. Finally, Jakub Jugo plays percussion; he likes Caucasus kitchen and plays chess too.
Mikołaj Kostka - skrzypce Franciszek Raczkowski - fortepian Jan Jerzy Kołacki - kontrabas Adam Wajdzik - perkusja
"Czułość"
Wydanie własne (2023)
Tekst: Maciej Nowotny
Jedną z cech wyróżniających polski jazz jest jego silny związek z muzyką klasyczną. Być może dlatego wśród jazzowych instrumentalistów mamy w Polsce tylu pianistów i to wybitnych, ale też niemało mamy skrzypków. I chyba w żadnym innym kraju, w którym gra się jazz skrzypkowie nie odegrali tak wybitnej roli ani nie ma ich tak wielu i tworzących tak różnorodną muzykę jak właśnie w naszym kraju. Bez Zbigniewa Seiferta i Michała Urbaniaka trudno sobie wyobrazić rozwój jazzu w Polsce, ponadto należeli oni do wąskiego grona polskich jazzmanów, którzy zrobili międzynarodową karierę. Ale i inni mniej znani z tamtego pokolenia byli wspaniali jak np. Henryk Gembalski, Maciej Strzelczyk czy Krzesimir Dębski, o którego nowym krążku "Borello" pisaliśmy niedawno z uznaniem na naszych łamach (a który w międzyczasie dostał nominację do Fryderyka 2023 za Album Roku w kategorii Elektronika).
Także teraźniejszość polskich jazzowych skrzypiec wygląda imponująco zarówno ze względu na liczbę muzyków jak i poziom dostarczanej przez nich muzyki. Adam Bałdych to gwiazda znanej wytwórni ACT, Mateusz Smoczyński i Dawid Lubowicz wraz z Atom String Quartet są jednymi z najoryginalniejszych głosów we współczesnym polskim jazzie. A przecież są muzycy jeszcze od nich młodsi i równie utalentowani jak np. Tomasz Chyła, Bartosz Dworak, Kacper Malisz czy - występujący na tej płycie - Mikołaj Kostka. Mimo młodego wieku - zaledwie kilka lat temu ukończył znany Wydział Jazzu na Akademii Muzycznej w Katowicach - dał się już poznać nagrywając kilka ciekawych płyt wśród których wyróżniają się te nagrane z udziałem równie młodego pianisty Franciszka Raczkowskiego czyli "Duo" i debiutancka kwartetu Follow Dices zatytułowana "Eternal Colors".
Współpraca z Raczkowskim, jak i pozostałymi członkami zespołu kontrabasistą Janem Jerzy Kołackim i perkusistą Adamem Wajdzikiem, zaowocowała po 5 latach od debiutu tego zespołu kolejnym krążkiem, który brzmi bardzo dojrzale i pod względem wykonawaczym, kompozytorskim, ba, nawet edytorskim prezentuje wyjątkowo wysoki poziom. Wszystko jest tu nie tylko od początku do końca przemyślane, ale też świetnie zrealizowane, w efekcie mamy wrażenie obcowania z muzyką kompletną, mającą własną tożsamość, własnego ducha, co biorąc pod uwagę młody wiek artystów, jest czymś niezwykłym i rzadko spotykanym.
Także pod względem brzmienia mamy tutaj do czynienia z czymś zaskakującym, bo muzycy oprócz odwoływania się do tradycji jazzowej, sięgają równie odważnie do muzyki klasycznej, a nawet muzyki dawnej. Ten melanż brzmi przy tym spójnie, a poszczególne utwory łączy w całość właśnie dźwięk skrzypiec, które nadają tej muzyce własny unikalny charakter. Wielu słuchaczom podobać się będą także kompozycje, które łatwo wpadają w ucho, nie popadając jednak w banał, a przy tym jest to wszystko po prostu świetnie zagrane. Można się delektować brzmieniem poszczególnych instrumentów i ich interakcją. Z pozytywnych rzeczy warto jeszcze podkreślić fakt, że muzyka ta niczego nie naśladuje, artyści szukają tu własnej drogi, dostajemy propozycję czegoś osobistego, oryginalnego i brzmiącego świeżo, a to jest to co tygryski lubią w jazzie najbardziej.
A jednak mimo tylu mocnych stron muzyka na tej płycie wprawiła mnie też w pewną konsternację. Na początek coś bardzo subiektywnego: ten zespół wspaniale brzmi razem, jest złożony ze świetnych instrumentalistów, a tymczasem dość często skrzypce dominują całkowicie i nie pozostawiają przestrzeni na interakcję między muzykami. Ta wszędobylskość skrzypiec wiąże się też z przewagą elementu melodyjnego, komponowanego w tej muzyce, który z jednej strony skutecznie przykuwa uwagę przy pierwszym odsłuchu, ale już przy kolejnych mniej.
I tu chciałbym zwrócić uwagę na kolejne zaskoczenie, mianowicie czuję że artyści nie spełnili jeszcze wszystkich obietnic jakie nam złożyli choćby wybierając na nazwę zespołu przypisywane Johnowi Cage'owi powiedzenie "follow dices". Oznacza ono nic innego jak zachętę do celebrowania przypadku, losowości, świetnie znajdujące swe odbicie w improwizowanym aspekcie muzyki. I rzeczywiście ten element jest obecny na płycie i brzmi nieraz wręcz kapitalnie. Ale dla takiego słuchacza jak piszący te słowa, dla którego jazz to przede wszystkim wolność, właśnie tego elementu jest w grze zespołu zbyt mało. Dlatego chociaż muzyka brzmi niezwykle atrakcyjnie i kiedy raz już zaczniemy jej słuchać, to właściwie trudno przestać, bo poszczególne utwory nie stanową zbioru luźno powiązanych ze sobą piosenek, a raczej część większej, jednorodnej całości, rodzaj suity, to przy kolejnych odsłuchach zaczyna mi tu brakować swobody, nieprzewidywalności, tajemnicy. A zatem mam nadzieję, że to jeszcze moje nie ostatnie spotkanie z tą grupą wybitnie uzdolnionych muzyków i czekam na ich kolejny krok, który mam nadzieję będzie wiódł jeszcze głębiej w stronę tego wielkiego, gęstego i ciemnego lasu jakim jest improwizowany jazz.
This is the debut album by Hungarian
(living in Poland)
vocalist/composer Ágnes Bazsinka recorded with the las IIII quartet, which includes
also Polish musicians: vibraphonist Szymon Bora, bassist J.J. Kołacki and
drummer Bartłomiej Dybel. The album's artwork is mystically secretive about
details, but the album presents one continuous piece of music "build up form
larger units and intermezzo parts" composed by her and including her (I
assume) lyrics (in Hungarian). The album is divided into eight tracks, (intro,
three parts, each followed by an intermezzo and finally part four) which total
in twenty-three minutes - way, way below album timing limit and in today's
terms even below the accepted EP timing.
The music is very interesting,
but not as experimental as claimed, based on repetitive riffs played by the
vibraphone and occasional melodic fragments, and including some background
sounds made by the bass and drums and only occasionally featuring the rhythm
section in its traditional role. However, the music has a unique ambience,
which manages to create tension and interest, and is most pleasing
aesthetically, leaving the listener wishing to her more, in this case much
more.
Altogether the album offers a
very minimalist musical content, fragmented and not entirely coherent, but
obviously fascinating enough for me to want to hear more of these fresh ideas
in the future. Accordingly, I'll refer to this
"album" as a teaser and wait patiently for the real thing! Good luck
with it!
Kwartet Follow Dices będzie reprezentował młodą polską scenę jazzową na słowackim 3rd JazzBus Voicingers. Zespół wystąpi 21 sierpnia w Kulturpark w Koszycach.
Follow Dices to czterech młodych, zdolnych i nietuzinkowych muzyków: Mikołaj Kostka, Franciszek Raczkowski, Jan Jerzy Kołacki i Adam Wajdzik. Skrzypce, kojarzone nie wprost z muzyką jazzową, a pokazujące w rękach Mikołaja szeroki wachlarz improwizacyjnych możliwości, będąc zarazem szczególnym atutem tego zespołu, fortepian, kontrabas i perkusja stanowią akustyczny kwartet jazzowy. Nazwa zespołu jest nawiązaniem, chociaż niekoniecznie dosłownym, do Cage’owskiego idiomu przypadkowości w muzyce i świecie. Artyści idąc w stronę nowych rozwiązań muzycznych, zahaczają o inspirujące ich maniery muzyki skandynawskiej i folkloru polskiego, będącego dla nich bezprecedensowym źródłem-rdzeniem, z którego wypływa ich tożsamość. Wszystko to zlepione zostaje synestetyczną koncepcją kreowania barw i wielu odcieni przestrzeni harmonicznych.
Mikołaj Kostka - esteta skrzypcowego brzmienia. Wrażliwiec i poszukiwacz. Kompozytor. Eksperymentator balansujący między wirtuozerską zadziornością, a minimalistyczno-ascetyczną przestrzenią, bliską ciszy. Współtwórca zespołu Raczkowski/Kostka Duo oraz lider formacji Follow Dices, laureat XIII Hanza Jazz Festiwal, wyróżniony na Blue Note Poznań Competition 2017. Maciej Obara powiedział o nim: "Bez wątpienia Mikołaj Kostka ma wielki dar do komponowania. Cechuje go ujmująca muzykalność oraz piękny dźwięk. Jego muzyka jest czarująca a On sam chętnie sięga w niej do abstrakcji. Przed nami artysta różnych wymiarów".
Franciszek Raczkowski - pianista wrażliwy na każdy detal. Impresjonista. Improwizator, w niezwykły sposób wplatający w swój język idiom klasycznej pianistyki, z którego wywodzi się jego tożsamość. Jego grę można usłyszeć na kilku różnorodnych stylistycznie albumach oraz w muzyce zespołów Vibe Quartet, Follow Dices, z którymi zdobył wiele nagród (Krokus Jazz Festival, Hanza Jazz Festival, Sibiu Jazz). Jest również laureatem VIII Międzynarodowego Konkursu Improwizacji Jazzowej w Katowicach. Jego debiutancki album (Franciszek Raczkowski Trio - "Apprentice"), zyskał wiele przychylnych opinii w środowisku muzycznym.
Jan Jerzy Kołacki - kontrabasista, dyrygent, wokalista. Student Wydziału Jazzu Akademii Muzycznej w Katowicach. W 2011 r. ukończył studia licencjackie na Wydziale Dyrygentury Chóralnej, Edukacji Muzycznej i Muzyki Kościelnej Akademii Muzycznej im. I. J. Paderewskiego w Poznaniu, a w 2016 r. z wyróżnieniem studia magisterskie w klasie kontrabasu prof. Piotra Czerwińskiego. W roku 2013/2014 stypendysta LLP Erasmus w prestiżowej Universitat der Kunste w Berlinie u prof. Michaela Wolf'a. Laureat wielu konkursów, min. III miejsca na III Ogólnopolskim Turnieju Wiolonczeli i Kontrabasu w Warszawie. Twórca i kontrabasista kwartetu Follow Dices, wyróżnionego na Blue Note Jazz Competition w 2017 r.
Adam Wajdzik - absolwent PSM II st. w Poznaniu. Obecnie student kierunku Jazz i Muzyka Estradowa na Wydziale Instrumentalnym na Akademii Muzycznej we Wrocławiu w klasie perkusji dr Przemysława Jarosza. Uczestnik wielu kursów i warsztatów prowadzonych m.in. przez Pawła Kaczmarczyka, Krzysztofa Gradziuka, Derricka McKenzie. Jako perkusista współpracuje z wieloma formacjami, wykonującymi muzykę różnych gatunków (jazz, funk, fusion, pop, rock). Zdobywca wielu nagród, m.in. I nagrody na VIII RCK Pro Jazz w Kołobrzegu (zespół Izotop), czy I nagrody na XIII Hanza Jazz Festiwalu z formacją Follow Dices.
This is the debut album by the Polish quartet Follow Dices, comprising of pianist Franciszek Raczkowski, violinist Mikołaj Kostka, bassist Jan Jerzy Kołacki and drummer Adam Wajdzik. The album presents thirteen relatively short original compositions, five of which were composed by all four members of the quartet, four by Kostka, two by Raczkowski (one of them with Wajdzik) and two by Kołacki (one of them with Tobiasz Gottfried). The album was beautifully recorded at the Monochrom Studio and engineered by Ignacy Gruszecki.
The music is a wonderful
amalgam of Jazz and Polish Folklore influences, with traces of contemporary
Classical and Nordic ambiance. The separate pieces can be easily conceived as a
continuous suite, as they present a coherent compositional unity and harmonic
consistency, as well as stylistic European Jazz aesthetic. Although based on
solid melodic themes, the music is generously open and allows free
improvisation between the melodic statements. Constantly floating rhythmically
and harmonically, the music is in many aspects an epitome of modern European
Jazz at its best, presenting intellectual and emotional involvement
complementing each other in perfect equilibrium.
All four of these young
musicians emerge triumphantly from this ambitious and often quite complex
music. Raczkowski weaves the harmonic magic carpet upon which the music floats,
Kostka ornaments the proceedings with his romantic and soulful melodic
statements, Kołacki is, as expected, the pillar of stability and the beacon
pointing out the way and Wajdzik is the master of good taste and delicacy not
disturbing the fragile rhythms and playing exactly as much as needed. The unity
and cooperation among the band members is truly exemplary.
The album distinctly presents
the best of what can be defined as Polishness in contemporary Polish music,
i.e. it borrows wisely from the tradition, more conceptually than literally,
emphasizing the Polish lyricism and melancholy majestically and with elegance and
flair. If someone is looking for an example of "Polish Jazz", this is
perhaps one of the best recent examples of the idiom.
There is no doubt that this is
a stunning debut effort, which hopefully paves a way for a fruitful future. As
such, it is so far one of the strongest albums that landed on my desk (and in
my ears) this year, which is a rare distinction. I can only recommend it to all
music connoisseurs all over the world, as music of such quality and depth is
very precious and rare. Well done Gentlemen!
Mikołaj Kostka - violin
Franciszek Raczkowski - piano
Jan Jerzy Kołacki - double bass
Adam Wajdzik - drums
Eternal Colors
SJ 029
By Jędrzej Janicki
Nagranie i wydanie dwóch płyt w niemal tym samym czasie jest niewątpliwie pomysłem balansującym na krawędzi szaleństwa. Skrzypek Mikołaj Kostka udowadnia jednak, że podejmowanie takich straceńczych misji nie zawsze jest z góry skazane na niepowodzenie. Jako lider kwartetu Follow Dices i współtwórca duetu Raczkowski/Kostka dał się jazzowemu światu poznać praktycznie w tym samym momencie, wydając odpowiednio "Eternal Colors" i "Duo". Pierwsza ze wspomnianych płyt jest bohaterką niniejszego tekstu.
Zespół Follow Dices to jednak
rzecz jasna nie tylko Mikołaj Kostka. Drugim filarem zespołu jest pianista
Franciszek Raczkowski (na marginesie, jak nietrudno się domyślić, druga połówka
duetu Raczkowski/Kostka). Uzupełnieniem składu jest sekcja rytmiczna, którą
tworzą kontrabasista Jan Jerzy Kołacki wraz z perkusistą Adamem Wajdzikiem. Muzycy
Follow Dices jako jedną ze swoich głównych inspiracji wymieniają twórczość
Johna Cage’a – amerykańskiego mistrza awangardy i muzyki współczesnej.
Rysem charakterystycznym jego twórczości jest wplatanie elementów
przypadkowości w proces komponowania i poszukiwanie skrajnie oryginalnych
rozwiązań muzycznych.
Kwartet Kostki rzeczywiście
chętnie korzysta z muzycznego dziedzictwa Cage’a, uzupełniając je swego rodzaju
melodyjnością i śpiewnością. Świadczą o tym chociażby utwory "7" i "Song
For My Brother", których trzon stanowią właśnie takie melancholijne i
wyraziste zagrywki skrzypiec. To na ich podstawie budowane są wszelkie
improwizacje i muzyczne eksperymenty, zbliżające nieco "Eternal Colors" do twórczości wspomnianego Cage’a. Absolutnie magicznym
fragmentem płyty jest solo Raczkowskiego z utworu tytułowego, w którym
brawurowo odmalowuje on wszystkie odcienie jazzowych emocji. Jednak to nie
solowe popisy poszczególnych instrumentalistów są prawdziwą siłą całości. Tkwi ona w doskonałym zachowaniu proporcji między melodyjnością a
improwizacją i eksperymentem. Taki sposób konstruowania utworów świadczy o
dużej dojrzałości tak lidera, jak i całego zespołu.
Tak oto już na debiutanckiej płycie
formacji Follow Dices udało się osiągnąć to, czego niektórzy muzycy szukają
przez większość swoich karier. Połączyli oni w spójną całość świetne
kompozycje, specyficzną wrażliwość i techniczną wirtuozerię. Największa chyba w tym zasługa
Mikołaja Kostki, który szturmem podbija serca jazzowej publiczności w Polsce.
Jedno jest pewne, oto narodził nam się lider (i zespół), który pchnąć może
polski jazz na jeszcze wyższy poziom.
