Štěpánka Balcarova - Štěstí (2022)

Štěpánka Balcarova

Stepanka Balcarova – tp,
Małgorzata Hutek – voc,
Marcel Barta – ts, ss, cl, bcl,
Nikola Kołodziejczyk – f

Jaromir Honzak – b,
Grzegorz Masłowski – dr,
Robert Fischmann – fl, alto fl, piccolo fl

Štěstí (2022)

Autor tekstu: Maciej Nowotny

Mamy w polskim jazzie tzw. "duński zaciąg" czyli polskich muzyków studiujących w Danii takich jak m.in. Tomasz Dąbrowski, Tomasz Licak, Artur Tuźnik, Radek Wośko, ale i mamy nie mniej potężny tzw. "zaciąg czeski" czyli muzyków z Czech, którzy grają z polskimi muzykami, a często studiowali też na Wydziale Jazzu na Akademii Muzycznej w Katowicach. Kilka nazwisk: gitarzysta David Doruzka (który akurat nie studiował w Polsce), współpracujący z wieloma polskim muzykami m.in. Agą Zaryan i Piotrem Wyleżołem; trębacz Oskar Torok od lat grający w składzie m.in. kwintetu Wojtka Mazolewskiego; wreszcie pianista Vit Kristan i trębaczka Stepanka Balcarova grający z polskimi kolegami np. w zespole Inner Spaces. Dzisiaj chciałbym skierować wszystkie reflektory właśnie na Stepankę, bo nagrała płytę - nie zawaham się tego powiedzieć - wybitną!

A właściwie lepiej byłoby użyć tu liczby mnogiej: "nagrali". Bo chociaż wielkie uznanie należy się liderce za wspaniały pomysł czyli przypomnienie poezji Juliana Tuwima i napisanie muzyki, która pozwoliła jego wspaniałym słowom znów rozkwitnąć, niemniej wiele innych osób musiało tutaj włożyć swój talent, serce i entuzjazm, by powstało coś wyjątkowego. Wspomnijmy tu tylko niektórych, jak weterana czeskiej sceny, legendarnego kontrabasistę Jaromira Honzaka tworzącego rewelacyjną sekcję rytmiczną z perkusistą Grzegorzem Masłowskim. Wspomnijmy wspaniałego polskiego pianistę i aranżera Nikolę Kołodziejczyka i - ponad wszystko - wokalistkę Małgorzatę Hutek, której ekstatyczny głos dał muzyce skrzydła i w wykonaniu której utwór "Czereśnie" znalezć się musi - moim skromnym zdaniem - wśórd najlepszych utworów wokalnych wykonanych kiedykolwiek w polskim jazzie. Wspomnijmy wreszcie i schylmy z szacunkiem głowę przez dyrygentem Marko Ivanowiciem i orkiestrą symfoniczną czeskiego radia. Rzecz ciekawa: Stepanka najpierw nagrała materiał z płyty na nagranym w 2018 roku w septecie krążku "Life and Happinness of Julian Tuwim", który był bardzo dobry. Musiało jednak minąć kolejne kilka lat, a do składu zostać dołączona orkiestra symfoniczna, która zagrała jak natchniona by stało się coś niezwykłego, co zdarza się rzadko, bardzo rzadko, prawie nigdy: orgiestra symfoniczna i jazzowe combo zagrali razem jakby właśnie do tego zostali stworzeni. 

No i mamy sukces. Brawo dla Czechów i Polaków, brawo dla wspaniałego polskiego Żyda, Juliana Tuwima, którego poezja dzięki takim projektom przeżywa drugą młodość. Brawo wreszcie także dla czeskich krytyków, którzy temu niezwykłemu nagraniu nie pozwolili przejść niezauważonym, wybierając je w Republice Czeskiej Jazzowym Albumem Roku 2022. Krótko mówiąc, sukces dla wszystkich muzyków zaangażowanych w projekt, sukces który - miejmy nadzieję - zwiastuje wiele kolejnych dla czeskiej trębaczki. A jest na to szansa, bo właśnie przed 2 tygodniami ukazała następna płyta Stepanki, tym nagrana w kwartecie,  ze wspomnianymi wyżej  Jaromirem Honzakiem, Nikolą Kołodziejczykiem i  Grzegorzem Masłowskim. Bardzo Wam polecamy zapoznanie się ze Stepanki Balcarovej płytą "Stesti", ale warto też wziąść na radar jej najnowsza płytę. Za naszą południową granicą dojrzał właśnie wielki talent, który mam nadzieję dalej będzie zaglądał na naszą stronę Sudetów i szukał tu tak inspiracji jak i wrażliwej publiczności. 

Štěpánka Balcarová - Life And Happiness Of Julian Tuwim (2017)

Štěpánka Balcarová

Małgorzata Hutek - vocals
Štěpánka Balcarová - trumpet
Marcel Bárta - tenor & soprano saxophones, clarinets
Robert Fischmann - flute, alto flute, piccolo
Nikola Kołodziejczyk - piano
Jaromir Honzák  - bass
Grzegorz Masłowski - drums


Life And Happiness Of Julian Tuwim

ANIMAL MUSIC 065

By Adam Baruch

This is the debut album as a leader by Czech trumpeter / composer Štěpánka Balcarová, recorded with a septet comprising of Czech and Polish Jazz musicians: vocalist Małgorzata Hutek, saxophonist Marcel Bárta, flautist Robert Fischmann, pianist Nikola Kołodziejczyk, bassist Jaromir Honzák  and drummer Grzegorz Masłowski. As the title suggests, the album presents nine poems by Polish/Jewish poet Julian Tuwim, which were made into songs with original music composed by Balcarová.

The album is a typical Jazz & Poetry project, which apparently is a specialty of the Eastern European region (Poland especially), and which keeps the wondrous and much neglected elsewhere idiom alive and kicking. Of course tackling Tuwim's poems, who after all was the most important 20^th Century Polish poet, is an extremely risky undertaking, especially in view of the fact that his poems were already made into songs countless times before by some of the best composers out there. Balcarová decided to compose music to Tuwim's early poetry, published (with one exception) between 1918 and 1923, which are more rarely used as sources of songs, and therefore she brings forward to the public eye a lesser known facet of his poetry.

I am happy to say that Balcarová managed to create a consistent song cycle, with her music being very appropriate to the poetic contents. The music is full of melancholy, perhaps even a bit too somber at times, since these poems are considered as optimistic and vital in comparison to Tuwim's later work, which was full of cynicism and resentment. Nevertheless the music, as already mentioned, is more than appropriate in this context and its melodic qualities, which incorporate strong Eastern European folkloristic motifs, is definitely impressive. The polyrhythmic compositions are the most successful and interesting musically, but they are a minority.

The instrumental work is also very solid from start to finish, with excellent solo parts by the players and supportive rhythm section. Kołodziejczyk is definitely the key player, who keeps the harmonic structures in place and accompanies the vocals amicably, adding some splendid solo parts on the fly. The vocals suffer from some problems: they are way too theatrical and loud; there is way too much vibrato and almost no reference between the actual lyrics (poems) and the way they are expressed. Hutek sings forcefully even in the most intimate moments, which at its extreme manifestations is pretty annoying. I'd rather have these texts whispered rather than sung the way they are. But to be fair these texts are extremely difficult and combined with the music, which also is often challenging, Hutek does the best she can to make it work and overall, with a bit of acquired taste, does fine.

But this album is all about the music, first and foremost, and as such it is a splendid piece of work, that deserves to be heard and enjoyed. Beautifully packaged and with a booklet that includes the original poems in Polish and Czech and English translations, this is a piece of Culture that true connoisseurs of the Jazz & Poetry idiom would absolutely love to have in their collections. Wholeheartedly recommended!